Hernia

oftewel uitstulping

Hernia oftewel uitstulping

Wat is een hernia van de rug?

Een hernia is een uitpuiling van een tussenwervelschijf. Tussenwervelschijven zijn soepele schijfjes tussen de wervels. 

In het midden van een tussenwervelschijf zit een zachte gel. Die kan gaan uitpuilen. De uitpuiling (= de hernia) kan op een zenuwbaan drukken en deze prikkelen of irriteren. Zenuwbanen zijn bundels zenuwen die van de rug tot in de voet lopen. Prikkeling van zenuwen in de rug kan dan ook klachten geven in uw been en in uw voet. 

Soms komen deze klachten voor zonder dat er een hernia is. De prikkeling van de zenuwen komt dan door iets anders, zoals een ontsteking.

Wat zijn klachten door een hernia in de rug?

  • De meest kenmerkende klacht bij een hernia (die op een zenuw drukt) is pijn in één bil of been. De pijn kunt u tot in het onderbeen voelen, soms tot in de voet. Het is een scherpe pijn.
  • Bepaalde houdingen of bewegingen maken de pijn vaak erger, bijvoorbeeld staan. Als u ligt, heeft u de minste pijn.
  • Soms geeft hoesten, niezen of persen meer pijn. 
  • Veel mensen met een hernia hebben ook pijn in de onderrug.
  • Soms hebben mensen met een hernia minder kracht in het been of het gevoel alsof het been slaapt.
  • Uw been kan branderig, prikkelend of doof aanvoelen. 

Als een uitstulping van een tussenwervelschijf niet op een zenuw drukt, geeft een hernia in principe geen klachten. 

Hoe ontstaat een hernia in de rug?

Het is niet duidelijk hoe een hernia ontstaat. Waarschijnlijk speelt erfelijke aanleg een rol.

Andere dingen die misschien een rol zouden kunnen spelen zijn:

  • lang zijn
  • zwaar lichamelijk werk doen
  • stress
  • roken
  • lang en vaak autorijden

Onderzoek bij een hernia in de rug

Uw huisarts  en/of fysiotherapeut kan met vragen en een lichamelijk onderzoek vaststellen of u mogelijk een hernia heeft. Uw klachten zijn het belangrijkst: daarmee bepaalt de huisarts en/of fysiotherapeut samen met u welke pijnstillers en eventueel meer fysiotherapie nodig zijn. 

Het heeft geen zin om een röntgenfoto te laten maken. Ook een scan is niet nodig, omdat de kans groot is dat uw herniaklachten vanzelf overgaan binnen 12 weken. Het maakt voor de behandeling in de eerste weken niet uit wat er op een scan te zien is, de behandeling is altijd hetzelfde: genoeg pijnstillers en eventueel fysiotherapie. Een nadeel van een scan is bovendien dat er bij de meeste mensen wel iets op te zien is. En wat er te zien is, veroorzaakt lang niet altijd de klachten. 

Wanneer kan het wel nodig zijn om een scan te maken?

  • Als er twijfel is of u wel een hernia heeft.
  • Bij ernstig krachtsverlies in uw been.
  • Als u na 12 weken nog klachten heeft en de neuroloog en u een operatie overwegen.
  • Als u ernstige pijn blijft houden terwijl u de juiste en genoeg pijnstillers gebruikt.

Adviezen bij een hernia in de rug

Bewegen is goed voor het herstel bij een hernia. Probeer daarom zoveel mogelijk te blijven bewegen en door te gaan met uw dagelijkse activiteiten, ook met uw werk als het kan. Vermijd houdingen en bewegingen die veel pijn doen.

Adviezen om te bewegen zonder hevige pijn

Kies de minst pijnlijke houding als u gaat liggen, bijvoorbeeld:

  • op uw rug met een paar kussens onder uw knieën of
  • op uw zij met half opgetrokken benen.

Als liggen de minst pijnlijke houding is, kunt u voor korte tijd bedrust nemen. Maar probeer er wel af en toe uit te komen. Dat kunt u het beste zo doen:

  • Ga eerst op uw zij liggen.
  • Steek uw benen over de rand van het bed.
  • Druk uzelf met beide armen zijdelings omhoog.

Als u weer gaat liggen, maakt u dezelfde beweging in omgekeerde volgorde:

  • Ga op de rand van het bed zitten.
  • Laat uw bovenlichaam zijwaarts omlaag zakken op het bed. Neem uw benen tegelijk mee.
  • U ligt dan op uw zij met opgetrokken benen. 

Dagenlang in bed liggen is niet goed, u herstelt niet sneller in bed. Ook verzwakken uw spieren door bedrust.

Lukt het niet om in beweging te komen binnen een paar weken, dan kan een fysiotherapeut u hierbij begeleiden.

Adviezen voor op het werk Heeft u meer klachten op uw werk? Misschien zijn er aanpassingen mogelijk, zodat uw rug minder belast wordt. Bijvoorbeeld door: de inrichting van uw werkplek te veranderen (de hoogte van uw stoel, tafel of computer); de taken anders te verdelen. Bespreek dit dan ook met uw leidinggevende, bedrijfsarts of de Arbodienst.

Hoe gaat het verder met een hernia in de rug?

Bij 3 van de 4 mensen gaan herniaklachten vanzelf weer over binnen 12 weken. De uitpuilende tussenwervelschijf heeft zich vanzelf teruggetrokken en drukt dan niet meer op zenuwen. De rugpijn kan wel blijven of na een tijd terugkomen.

Voor mensen die vooral rugklachten hebben en minder beenklachten is een operatie overigens niet zinvol. Ook als u na 6 à 8 weken nog maar weinig beenklachten heeft, is een operatie niet zinvol. 

Wanneer moet ik direct contact opnemen met de huisarts bij een hernia in de rug?

Bel bij een hernia in de rug direct uw huisarts: 

  • als u plotseling minder kracht heeft in uw been (op uw tenen of hakken staan lukt niet meer);
  • als er een doof gevoel ontstaat in uw schaamstreek en rond de anus;
  • als u niet meer kunt plassen;
  • als u uw plas niet meer kunt ophouden.

Meer informatie over hernia in de rug

Wilt u meer weten over hernia in de rug dan kunt u aanvullende betrouwbare informatie vinden op de website van:

De informatie over hernia in de rug is gebaseerd op:

Sluit Menu